آیا برای انگلیسی حرف زدن واقعا باید تمام ۱۶ زمان را بلد باشیم؟ بیایید با خودمان رو راست باشیم؛ جواب «نه» است! اگر هدفتان فقط راه انداختن کارتان در یک سفر توریستی یا یک گپ دوستانه ساده است، یادگیری نیمی از زمان ها در انگلیسی (مثل حال ساده، گذشته ساده و آینده) برای یک مکالمه روان و قابل قبول کاملا کفایت میکند. اما اگر قصد دارید مثل یک نیتیو (Native) صحبت کنید، در آزمونهای بینالمللی بدرخشید یا در ایمیلهای کاری سوءتفاهم ایجاد نکنید، تسلط بر هر ۱۶ زمان در زبان انگلیسی برگ برنده شماست.
در این مقاله، فرمولهای خشک و گیجکننده کتابهای گرامر را کنار گذاشتهایم. قرار است کاربرد واقعی این زمانها را در ۳ دسته اصلی (حال، گذشته و آینده) و یک دسته تکمیلی (آینده در گذشته) با مثالهای روزمره و کاربردی یاد بگیرید. در پایان نیز، یک جدول جامع صرف فعل منتظر شماست تا این ساختارها را برای همیشه در ذهن خود میخکوب کنید.
زمانهای حال (Present Tenses) در یک نگاه
زمانهای حال در زبان انگلیسی، لزوما فقط درباره همین ثانیهای که در آن نفس میکشیم نیستند! آنها درباره روتینهای زندگی ما، حقایق علمی و حتی پلی بین گذشته و اکنون صحبت میکنند. بیایید این ۴ زمان پرکاربرد را با هم کالبدشکافی کنیم.

حال ساده (Simple Present)؛ سلطان روتینها و حقایق
اگر میخواهید درباره عادتهای روزانه، شغل یا حقایق ثابت صحبت کنید، حال ساده بهترین دوست شماست. هیچ پیچیدگی خاصی ندارد؛ فقط یک کار تکراری!
SIMPLE PRESENT
مهمترین کاربردهای زمان حال ساده:
- بیان عادتها و کارهای روزمره (مثل بیدار شدن در ساعت ۷ صبح).
- بیان حقایق علمی و ثابت (مثل جوشیدن آب در ۱۰۰ درجه).
- برنامههای زمانبندی شده و قطعی (مثل ساعت حرکت قطار یا شروع فیلم).
جدول مثالهای حال ساده:
| نوع جمله | ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|---|
| مثبت (+) | من هر روز صبح قهوه مینوشتم. | I drink coffee every morning. |
| منفی (-) | او گوشت نمیخورد. | She does not (doesn’t) eat meat. |
| سوالی (?) | آیا آنها در لندن زندگی میکنند؟ | Do they live in London? |
حال استمراری (Present Continuous)؛ در همین لحظه!
همین الان مشغول چه کاری هستید؟ در حال خواندن این مقاله! زمان حال استمراری دقیقا برای کارهایی است که در حال حاضر (یا در این حوالی زمانی) در جریان هستند و هنوز تمام نشدهاند.
PRESENT CONTINUOUS
مهمترین کاربردهای زمان حال استمراری عبارتاند از:
- اتفاقاتی که دقیقا در لحظه صحبت کردن در حال وقوع هستند.
- موقعیتهای موقتی در زندگی (مثلا: این روزها دارم یک کتاب جدید میخوانم).
- برنامههای قطعی در آینده نزدیک (مثلا: فردا شب با دوستم شام میخورم).
جدول مثالهای حال استمراری:
| نوع جمله | ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|---|
| مثبت (+) | شما الان در حال یادگیری انگلیسی هستید. | You are learning English now. |
| منفی (-) | او امروز کار نمیکند. | He is not (isn’t) working today. |
| سوالی (?) | آیا امشب به سینما میرویم؟ | Are we going to the cinema tonight? |
حال کامل (Present Perfect)؛ پلی از گذشته به حال
احتمالا یکی از چالشبرانگیزترین زمانها برای ما فارسیزبانها! حال کامل (یا همان ماضی نقلی) برای کاری استفاده میشود که در گذشته انجام شده، اما اثر، نتیجه یا حتی خودش تا زمان حال باقی مانده است. در اینجا زمان دقیق انجام کار در گذشته اصلا مهم نیست.
PRESENT PERFECT
مهمترین کاربردها:
- تجربیات زندگی تا به این لحظه (بدون ذکر زمان دقیق).
- کاری که در گذشته شروع شده و هنوز ادامه دارد (معمولا با since و for).
- کاری که به تازگی تمام شده (معمولا با just).
- عملی در گذشته که نتیجه آن در حال حاضر قابل مشاهده است (مثلا: کلیدم را گم کردهام و الان پشت در ماندهام!).
جدول مثالهای حال کامل:
| نوع جمله | ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|---|
| مثبت (+) | من تکالیفم را تمام کردهام. | .I have finished my homework |
| منفی (-) | او آن فیلم را ندیده است. | .She has not (hasn’t) seen that movie |
| سوالی (?) | آیا تا به حال به پاریس رفتهای؟ | ?Have you ever been to Paris |
حال کامل استمراری (Present Perfect Continuous)؛ تمرکز روی طول مسیر!
وقتی میخواهید به کسی نشان دهید که از یک زمان مشخص در گذشته تا همین الان مشغول انجام چه کاری بودهاید و چقدر طول کشیده است! در اینجا تاکید روی «استمرار و طول مدت» کار است، نه نتیجه آن.
PRESENT PERFECT CONTINUOUS
مهمترین کاربردها:
- تاکید روی طول مدت کاری که از گذشته شروع شده و تا الان ادامه دارد.
- کاری که اخیرا متوقف شده اما آثار فیزیکی آن در زمان حال مشخص است (مثلا: چرا نفسنفس میزنی؟ چون داشتم میدویدم).
جدول مثالهای حال کامل استمراری:
| نوع جمله | ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|---|
| مثبت (+) | آنها ۳ ساعت است که در حال مطالعه هستند. | They have been studying for 3 hours. |
| منفی (-) | اخیرا باران نباریده است. | It has not (hasn’t) been raining lately. |
| سوالی (?) | چند وقته که اینجا منتظری؟ | How long have you been waiting here? |
زمانهای گذشته (Past Tenses)؛ سفر به خاطرات
زمانهای گذشته در انگلیسی برای تعریف کردن داستانها، خاطرات و کارهایی که پروندهشان بسته شده است، استفاده میشوند. در این بخش یاد میگیریم چطور اتفاقات گذشته را با دقت زمانیِ درست بیان کنیم.

گذشته ساده (Simple Past)؛ پایان قطعی یک اتفاق
گذشته ساده یکی از پرکاربردترین زمانها در مکالمات روزمره است. وقتی کاری در گذشته شروع شده و در همان گذشته هم تمام شده است، از این زمان استفاده میکنیم. در اینجا معمولا زمان دقیق وقوع اتفاق (مثل دیروز، سال گذشته) مشخص است یا از متن مکالمه فهمیده میشود.
SIMPLE PAST
مهمترین کاربردهای گذشته ساده:
- بیان اتفاقاتی که در زمان مشخصی در گذشته شروع و تمام شدهاند.
- بیان یک سری از کارهای متوالی که در گذشته انجام شدهاند (مثل: بیدار شدم، صبحانه خوردم و به سر کار رفتم).
- عادتها یا شرایطی در گذشته که دیگر حقیقت ندارند.
جدول مثالهای گذشته ساده:
| نوع جمله | ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|---|
| مثبت (+) | من دیروز او را در دانشگاه دیدم. | I saw him at the university yesterday. |
| منفی (-) | آنها شب گذشته فوتبال بازی نکردند. | They did not (didn’t) play football last night. |
| سوالی (?) | آیا آخر هفته گذشته کار کردی؟ | Did you work last weekend? |
گذشته استمراری (Past Continuous)؛ در میانه یک اتفاق
فرض کنید دیروز ساعت ۵ عصر مشغول تماشای فیلم بودید و ناگهان برق رفت. عمل «تماشای فیلم» که در یک مقطع خاص در گذشته در جریان بوده، با گذشته استمراری بیان میشود. این زمان معمولا برای فضاسازی در داستانها یا کارهایی که توسط یک اتفاق دیگر قطع شدهاند، کاربرد دارد.
PAST CONTINUOUS
مهمترین کاربردها:
- بیان کاری که در یک زمان مشخص در گذشته در حال انجام بوده است.
- دو کار که به صورت همزمان در گذشته در حال انجام بودهاند (معمولا با کلمه while).
- کاری که در گذشته در جریان بوده و با یک اتفاق دیگر (گذشته ساده) قطع شده است (معمولا با کلمه when).
جدول مثالهای گذشته استمراری:
| نوع جمله | ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|---|
| مثبت (+) | من ساعت هشت داشتم شام میخوردم. | I was eating dinner at eight o’clock. |
| منفی (-) | او وقتی تماس گرفتی خواب نبود. | She was not (wasn’t) sleeping when you called. |
| سوالی (?) | وقتی باران شروع شد، داشتید چه کار میکردید؟ | What were you doing when it started to rain? |
گذشته کامل یا ماضی بعید (Past Perfect)؛ گذشتهی گذشته!
برای درک این زمان، باید دو اتفاق در گذشته رخ داده باشد. اتفاقی که قدیمیتر است و زودتر انجام شده را با «گذشته کامل» و اتفاقی که بعد از آن افتاده را با «گذشته ساده» بیان میکنیم. در واقع این زمان به ما کمک میکند ترتیب زمانی اتفاقات گذشته را مشخص کنیم.
PAST PERFECT
مهمترین کاربردهای ماضی بعید:
- نشان دادن اینکه یک کار در گذشته، قبل از یک کار دیگر در گذشته تمام شده است.
- بیان حسرت و پشیمانی درباره گذشته (همراه با فعل wish یا در جملات شرطی نوع سوم).
جدول مثالهای گذشته کامل:
| نوع جمله | ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|---|
| مثبت (+) | وقتی به ایستگاه رسیدم، قطار رفته بود. | The train had left when I arrived at the station. |
| منفی (-) | قبل از امتحان، درسها را مرور نکرده بودم. | I had not (hadn’t) reviewed the lessons before the exam. |
| سوالی (?) | آیا قبل از نقل مکان به تهران، آنجا کار کرده بودی؟ | Had you worked there before moving to Tehran? |
گذشته کامل استمراری (Past Perfect Continuous)؛ تمرکز روی طول مسیر در گذشته
این زمان شبیه به گذشته کامل است، اما همانطور که از اسمش پیداست، روی «استمرار و مدت زمان» انجام کار تاکید دارد. یعنی میخواهیم بگوییم یک کار در گذشته برای مدتی در جریان بوده، تا اینکه یک اتفاق دیگر در گذشته رخ داده است
PAST PERFECT CONTINUOUS
مهمترین کاربردها:
- بیان مدت زمان انجام یک کار در گذشته تا قبل از شروع یک کار دیگر در گذشته.
- توضیح دلیل یا نتیجه یک اتفاق در گذشته (مثلا: جاده خیس بود چون ساعتها باران باریده بود).
جدول مثالهای گذشته کامل استمراری:
| نوع جمله | ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|---|
| مثبت (+) | قبل از اینکه استعفا دهد، دو سال آنجا مشغول کار بود. | He had been working there for two years before he resigned. |
| منفی (-) | آنها مدت زیادی منتظر نمانده بودند که اتوبوس رسید. | They had not (hadn’t) been waiting long when the bus arrived. |
| سوالی (?) | قبل از اینکه تصادف کنی، چقدر در حال رانندگی بودی؟ | How long had you been driving before you crashed? |
زمانهای آینده (Future Tenses)؛ پیشبینی و برنامهریزی
وقتی میخواهیم درباره برنامهها، آرزوها، پیشبینیها و قولهایمان برای زمان پیش رو صحبت کنیم، به سراغ زمانهای آینده میرویم. در این بخش یاد میگیریم چگونه با استفاده از گرامر درست، درباره فردا و روزهای بعد از آن صحبت کنیم.

آینده ساده (Simple Future)؛ تصمیمات لحظهای و پیشبینیها
آینده ساده با استفاده از فعل کمکی Will ساخته میشود و یکی از پایهایترین زمانها برای صحبت درباره آینده است. البته ساختار Be going to نیز برای آینده استفاده میشود (بیشتر برای برنامهریزیهای قبلی)، اما در ساختار رسمی ۱۶ زمان، محوریت با Will است.
SIMPLE FUTURE
مهمترین کاربردها:
- تصمیمات ناگهانی و لحظهای (بدون برنامهریزی قبلی).
- پیشبینی آینده بر اساس حدس و گمان شخصی (معمولا با کلماتی مثل I think یا I believe).
- دادن قول، پیشنهاد کمک یا تهدید کردن.
جدول مثالهای آینده ساده:
| نوع جمله | ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|---|
| مثبت (+) | فکر میکنم فردا باران ببارد. | I think it will rain tomorrow. |
| منفی (-) | من راز تو را به کسی نخواهم گفت. | I will not (won’t) tell anyone your secret. |
| سوالی (?) | آیا در تمیز کردن خانه به من کمک میکنی؟ | Will you help me clean the house? |
آینده استمراری (Future Continuous)؛ در جریان بودن یک کار در آینده
تصور کنید فردا ساعت ۸ شب قرار است چه کار کنید؟ احتمالا در حال تماشای سریال مورد علاقهتان خواهید بود. آینده استمراری دقیقا برای بیان کاری استفاده میشود که در یک مقطع زمانی مشخص در آینده، در حال انجام و جریان خواهد بود.
FUTURE CONTINUOUS
مهمترین کاربردها:
- بیان کاری که در یک زمان مشخص در آینده در حال انجام است.
- پرسیدن محترمانه درباره برنامههای آینده دیگران.
- توصیف فضاسازی و شرایطی که انتظار داریم در آینده وجود داشته باشد.
جدول مثالهای آینده استمراری:
| نوع جمله | ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|---|
| مثبت (+) | فردا این موقع، ما در حال پرواز به سمت پاریس خواهیم بود. | This time tomorrow, we will be flying to Paris. |
| منفی (-) | او ساعت پنج در حال کار کردن نخواهد بود. | She will not (won’t) be working at five o’clock. |
| سوالی (?) | آیا فردا از ماشینت استفاده خواهی کرد؟ (برای قرض گرفتن) | Will you be using your car tomorrow? |
آینده کامل (Future Perfect)؛ پایان یک کار قبل از زمان مشخص در آینده
این زمان برای مواقعی است که میخواهیم بگوییم یک کار قطعا تا قبل از یک زمان مشخص در آینده تمام خواهد شد. کلمه By (به معنیِ تاِ) در این زمان بسیار پرکاربرد است.
FUTURE PERFECT
مهمترین کاربردها:
- بیان کاری که قبل از یک زمان خاص در آینده تکمیل و تمام میشود.
- بیان کاری که قبل از یک اتفاق دیگر در آینده تمام خواهد شد.
جدول مثالهای آینده کامل:
| نوع جمله | ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|---|
| مثبت (+) | تا ماه آینده، من این پروژه را تمام خواهم کرد. | By next month, I will have finished this project. |
| منفی (-) | تا وقتی تو برسی، آنها شام را نخوردهاند. | They will not (won’t) have eaten dinner by the time you arrive. |
| سوالی (?) | آیا تا سال آینده فارغالتحصیل خواهی شد؟ | Will you have graduated by next year? |
آینده کامل استمراری (Future Perfect Continuous)؛ تمرکز بر طول مدت در آینده
این زمان ترکیبی از آینده کامل و آینده استمراری است و روی «مدت زمان» انجام یک کار تا یک نقطه مشخص در آینده تاکید دارد. معمولا از این ساختار در مکالمات روزمره کمتر استفاده میشود، اما برای آزمونهایی مثل آیلتس تسلط بر آن یک امتیاز بزرگ است.
FUTURE PERFECT CONTINUOUS
مهمترین کاربردها:
- تاکید بر طول مدت انجام یک کار تا یک زمان خاص در آینده.
- نشان دادن علت و معلول برای یک وضعیت در آینده.
جدول مثالهای آینده کامل استمراری:
| نوع جمله | ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|---|
| مثبت (+) | تا دسامبر آینده، او به مدت پنج سال در اینجا کار کرده است (مشغول کار بوده است). | By next December, she will have been working here for five years. |
| منفی (-) | تا فردا، ما مدت زیادی در سفر نبودهایم. | By tomorrow, we will not (won’t) have been traveling for long. |
| سوالی (?) | تا پایان سال، چند سال در حال یادگیری انگلیسی خواهی بود؟ | By the end of the year, how long will you have been studying English? |
زمانهای آینده در گذشته (Future in the Past)
شاید اصطلاح «آینده در گذشته» کمی گیجکننده به نظر برسد، اما در واقع بسیار ساده است. این ۴ زمان زمانی استفاده میشوند که شما در گذشته قرار داشتهاید و میخواستید درباره آینده صحبت کنید (آیندهای که از دید گذشته بررسی میشود). این زمانها معمولا در نقل قولهای غیرمستقیم (Reported Speech) یا جملات شرطی کاربرد دارند و ساختار آنها دقیقا شبیه زمانهای آینده است، با این تفاوت که به جای Will از Would استفاده میشود.

آینده در گذشته ساده (Simple Future in the Past)
برای بیان کاری که در گذشته قصد انجام آن را در آینده داشتیم.
FUTURE IN THE PAST SIMPLE
| ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|
| او گفت که فردا خواهد آمد. | He said that he would come tomorrow. |
آینده در گذشته استمراری (Future Continuous in the Past)
برای بیان کاری که در گذشته پیشبینی میکردیم در زمان مشخصی در آینده در حال انجام باشد.
FUTURE IN THE PAST CONTINUOUS
| ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|
| من میدانستم که او ساعت هشت در حال مطالعه خواهد بود. | I knew that she would be studying at eight. |
آینده در گذشته کامل (Future Perfect in the Past)
برای بیان کاری که در گذشته انتظار داشتیم تا قبل از زمان مشخصی در آینده تمام شده باشد.
FUTURE IN THE PAST PERFECT
| ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|
| فکر میکردم تا قبل از رسیدن ما، او شام را آماده کرده باشد. | I thought she would have prepared dinner before we arrived. |
آینده در گذشته کامل استمراری (Future Perfect Continuous in the Past)
برای تاکید بر طول مدت انجام کاری تا یک زمان مشخص در آینده، از دیدگاه گذشته.
FUTURE IN THE PAST PERFECT CONTINUOUS
| ترجمه فارسی | مثال انگلیسی |
|---|---|
| او گفت که تا پایان سال، به مدت ده سال در آنجا مشغول به کار بوده است. | She said that by the end of the year, she would have been working there for ten years. |
جدول جامع زمان ها در انگلیسی (همراه با دانلود)
اکنون که با تکتک این ساختارها آشنا شدیم، زمان آن رسیده است که همه آنها را در یک نگاه مقایسه کنیم. در این بخش، جدول زمان های انگلیسی با ترجمه را برای فعل نمونه Work (کار کردن) آماده کردهایم. با بررسی این جدول متوجه میشوید که زمان ها در انگلیسی چگونه با تغییرات کوچک در فرمول، معنای کاملا متفاوتی به خود میگیرند.
جدول زمان ها در انگلیسی
با نگاهی به این جدول میتوانید صرف فعل Work را در 16 زمان انگلیسی مشاهده کنید.
| نام زمان | ترجمه فارسی | مثال انگلیسی با فعل Work |
|---|---|---|
| حال ساده | من کار میکنم. | I work. |
| حال استمراری | من دارم کار میکنم. | I am working. |
| حال کامل | من کار کردهام. | I have worked. |
| حال کامل استمراری | من مشغول کار بودهام. | I have been working. |
| گذشته ساده | من کار کردم. | I worked. |
| گذشته استمراری | من داشتم کار میکردم. | I was working. |
| گذشته کامل | من کار کرده بودم. | I had worked. |
| گذشته کامل استمراری | من مشغول کار بودم. | I had been working. |
| آینده ساده | من کار خواهم کرد. | I will work. |
| آینده استمراری | من در حال کار خواهم بود. | I will be working. |
| آینده کامل | من کار را تمام کردهام. | I will have worked. |
| آینده کامل استمراری | من مشغول کار خواهم بود. | I will have been working. |
| آینده در گذشته ساده | من کار میکردم (قصد داشتم کار کنم). | I would work. |
| آینده در گذشته استمراری | من در حال کار میبودم. | I would be working. |
| آینده در گذشته کامل | من کار کرده بودم. | I would have worked. |
| آینده در گذشته کامل استمراری | من مشغول کار میبودم. | I would have been working. |
برای دسترسی همیشگی به این ساختارها، میتوانید فایل صرف فعل در ۱۶ زمان انگلیسی PDF را به صورت کاملا رایگان از لینک زیر دانلود کنید. این فایل را در گوشی یا لپتاپ خود ذخیره کنید تا هر زمان که نیاز داشتید، به آن مراجعه کنید.
PDF رایگان صرف فعل در ۱۶ زمان انگلیسی
نتیجهگیری و مسیر یادگیری
یادگیری ۱۶ زمان انگلیسی در ابتدا ممکن است شبیه به حفظ کردن فرمولهای پیچیده ریاضی به نظر برسد، اما زبان انگلیسی زنده است و با استفاده مداوم در ذهن شما حک میشود. برای اینکه این زمانها را ملکه ذهن خود کنید، پیشنهاد میکنیم:
۱. فلشکارت بسازید: برای هر زمان یک فلشکارت با یک مثال شخصیسازی شده بنویسید (مثالی از زندگی خودتان).
۲. فیلم و سریال ببینید: در هنگام تماشای فیلم، سعی کنید زمان افعالی که بازیگران استفاده میکنند را تشخیص دهید.
۳. خاطرهنویسی کنید: هر شب چند خط از کارهایی که در طول روز انجام دادهاید (گذشته)، کارهایی که فردا انجام خواهید داد (آینده) و احساسی که الان دارید (حال) بنویسید.
با دانلود جدول زمان های انگلیسی با ترجمه که در بالا قرار دادیم و تمرین مستمر، خیلی زود متوجه میشوید که به طور ناخودآگاه از گرامر درست استفاده میکنید.
شما بیشترین مشکل را در یادگیری کدام یک از زمانهای انگلیسی دارید؟ حتما در بخش نظرات برای ما بنویسید تا اساتید ما به سوالات شما پاسخ دهند.