آیا شما هم موقع تست زدن در بخش ریدینگ آیلتس، شروع به خواندن کلمهبهکلمه متن میکنید، زیر لغات سخت خط میکشید، سعی میکنید معنی جملات پیچیده را بفهمید و در نهایت… با کابوسِ «پنج دقیقه وقت باقیست و یک ریدینگ کامل نخوانده!» مواجه میشوید؟ اگر جوابتان بله است، باید بدانید که شما تنها نیستید.
بزرگترین راز موفقیت در ریدینگ آیلتس این است: قرار نیست از خواندن متن لذت ببرید یا اطلاعات عمومیتان را بالا ببرید؛ شما فقط یک «ماشینِ جوابیاب» هستید!
برای اینکه بتوانید ۳ متن طولانی و ۴۰ سوال چالشبرانگیز را در ۶۰ دقیقه مهار کنید، باید دست از خواندن سنتی بردارید و به تکنیکهای تندخوانی در آیلتس مجهز شوید. دو سلاح مخفی و اصلی شما در این میدان نبرد، تکنیک اسکیم و اسکن در ریدینگ (Skimming and Scanning) هستند. در این مقاله از صفر تا صد این دو مهارت را یاد میگیریم تا از این به بعد، مثل یک عقاب روی متن پرواز کنید و فقط جوابها را شکار کنید!
اسکیم کردن (Skimming) چیست؟ (پرواز در ارتفاع بالا)
اسکیم کردن (Skimming) یعنی خواندنِ سریع متن، فقط و فقط برای درک «ایده اصلی» (Gist) و ساختار کلی آن.
تصور کنید سوار یک هلیکوپتر هستید و دارید از بالا به یک جنگل نگاه میکنید. شما شکل کلی جنگل، مسیر رودخانه و کوهها را میبینید، اما اصلا به نوع برگ درختان یا حشرات روی زمین دقت نمیکنید! در آموزش skimming و scanning، اسکیم کردن دقیقا همین پرواز با هلیکوپتر است. هدف این است که در کمتر از ۲ تا ۳ دقیقه بفهمیم نویسنده در هر پاراگراف درباره چه چیزی صحبت میکند تا یک «نقشه ذهنی» از متن داشته باشیم.
چطور مثل یک حرفهای Skim کنیم؟ (تکنیکهای طلایی)
برای اینکه اسکیم کردن را به درستی اجرا کنید، نیازی نیست همه خطوط را بخوانید. فقط این مراحل را با سرعت نور طی کنید:
- عنوان (Title) و زیرعنوانها (Sub-headings) را بخوانید: این بخشها قطبنمای شما هستند و موضوع اصلی متن را لو میدهند.
- پاراگراف اول (مقدمه) را کمی دقیقتر بخوانید: معمولاً تز اصلی متن در پاراگراف اول مطرح میشود.
- فقط «جمله اول» هر پاراگراف را بخوانید: به این جمله Topic Sentence میگویند. در ۹۰٪ مواقع، ایده اصلی کل پاراگراف در همان جمله اول خلاصه شده است. اگر جمله اول گنگ بود، نگاهی گذرا به جمله آخر همان پاراگراف بیندازید.
- تله کلمات سخت را دور بزنید: اگر در حین اسکیم کردن به کلمهای رسیدید که معنی آن را نمیدانستید، اصلاً توقف نکنید! روی آن کلمه خط بکشید یا نادیدهاش بگیرید و به حرکت ادامه دهید. قرار نیست در این مرحله چیزی را عمیقا بفهمیم.
اسکن کردن (Scanning) چیست؟ (شیرجه روی طعمه)
حالا که با اسکیم کردن نقشه جنگل را پیدا کردید، وقت آن است که طعمه را شکار کنید!
اسکن کردن (Scanning) یعنی جستجوی چشمی، سریع و هدفمندِ متن برای پیدا کردن یک «اطلاعات خاص». این اطلاعات میتواند یک کلمه کلیدی، اسم یک دانشمند، یک تاریخ (سال)، یا یک عدد مهم باشد.
اسکن کردن در ریدینگ آیلتس دقیقا شبیه به پیدا کردن اسم یک دوست در دفترچه تلفن یا پیدا کردن معنی یک لغت در دیکشنری است. آیا وقتی در دیکشنری دنبال حرف “Z” میگردید، کلمات حرف “A” تا “Y” را میخوانید و معنی میکنید؟ قطعا نه! چشمتان فقط از روی آنها سُر میخورد. در Scanning هم میزان درک مطلب شما از متن باید صفر باشد؛ چشم شما فقط نقش یک رادار را بازی میکند.
قوانین رادار برای Scanning موفق
برای اینکه تکنیک اسکن کردن در ریدینگ آیلتس را بینقص اجرا کنید، باید این ۳ قانون را رعایت کنید:
- هدفیابی دقیق: قبل از شروع اسکن، باید دقیقاً بدانید دنبال چه میگردید. ابتدا کلمات کلیدی (Keywords) را از صورت سوال استخراج کنید (مثلا سال ۱۹98 یا کلمه Global Warming) و سپس فقط دنبال همان کلمات در متن بگردید.
- حرکت زیگزاگ یا برعکس: بزرگترین مشکل زبانآموزان این است که موقع اسکن کردن، ناخودآگاه شروع به خواندن و معنی کردن متن میکنند. برای جلوگیری از این اتفاق، متن را به شکل زیگزاگ (Z-Pattern) اسکن کنید یا خطوط را از پایین به بالا و از راست به چپ (برعکس خواندن انگلیسی) با چشم طی کنید تا مغزتان نتواند جملات را معنی کند!
- مراقب تله پارافریز (Paraphrase) باشید: همیشه قرار نیست دقیقا همان کلمه سوال را در متن پیدا کنید. آیلتس عاشق مترادفهاست! وقتی رادار چشمیتان را روشن میکنید، علاوه بر کلمه کلیدی، باید حواستان به هممعنیهای آن (Synonyms) هم باشد. (مثلا اگر در سوال کلمه important آمده، در متن باید به دنبال significant یا vital هم باشید).
- توقف آنی: به محض اینکه کلمه کلیدی یا مترادف آن را در متن دیدید، ترمز دستی را بکشید! آنجا دقیقا همان نقطهای است که جواب سوال شما پنهان شده است.
تفاوت Skimming و Scanning در یک نگاه (جدول مقایسه سریع)
یکی از اشتباهات رایج زبانآموزان در آموزش skimming و scanning این است که این دو تکنیک را با هم اشتباه میگیرند یا سعی میکنند همزمان هر دو را انجام دهند! برای اینکه تفاوت این دو مهارت طلایی در ذهن شما تثبیت شود، نگاهی به جدول زیر بیندازید.
| ویژگی | اسکیم کردن (Skimming) | اسکن کردن (Scanning) |
|---|---|---|
| هدف اصلی | درک ایده کلی، موضوع اصلی و ساختار متن (Gist) | پیدا کردن یک اطلاعات خاص، کلمه کلیدی، عدد یا اسم |
| روش خواندن | خواندن عناوین، زیرعناوین و فقط جمله اول پاراگرافها | حرکت دادن سریع چشمها روی متن (زیگزاگ یا برعکس) بدون خواندن جملات |
| میزان درک مطلب | درک کلی (حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد از پیام کلی متن) | صفر درصد! فقط پیدا کردن ظاهر کلمه بدون نیاز به درک معنی |
| زمان استفاده در آزمون | قبل از خواندن سوالات (در ۲ تا ۳ دقیقه اولِ مواجهه با متن جدید) | بعد از خواندن هر سوال (برای پیدا کردن جایگاه جواب در متن) |
ترکیب برنده: فرمول ۴ مرحلهای برای ریدینگ آیلتس
حالا که تفاوت تکنیک اسکیم و اسکن در ریدینگ را متوجه شدید، وقت آن است که این دو را با هم ترکیب کنیم. به تنهایی، هیچکدام از این روشها برای رسیدن به نمره بالای ۷ کافی نیستند. شما باید یاد بگیرید مثل یک راننده حرفهای، دندهها را به موقع عوض کنید.
فرمول ۴ مرحلهای زیر، استراتژی استاندارد و اثباتشده برای پاسخگویی به سوالات ریدینگ آیلتس است:
مرحله اول: متن را Skim کنید (نقشهبرداری)
به محض اینکه متن جدیدی را دیدید، مستقیما سراغ سوالات نروید! ۲ تا ۳ دقیقه زمان بگذارید و متن را اسکیم کنید. عنوان اصلی، زیرعنوانها و جمله اول هر پاراگراف را بخوانید. در ذهن خود (یا با مداد کنار برگه) یک یادداشت یککلمهای بنویسید که هر پاراگراف درباره چیست (مثلاً: پاراگراف A: تاریخچه، پاراگراف B: مشکلات، پاراگراف C: راهحلها). حالا شما یک «نقشه ذهنی» دارید.
مرحله دوم: سوال را کالبدشکافی کنید (پیدا کردن طعمه)
حالا به سراغ سوالات بروید. یک سوال را بخوانید و زیر کلمات کلیدی آن (Locator Words) خط بکشید. بهترین کلمات کلیدی، اسمهای خاص (نام افراد، شهرها)، اعداد، تاریخها و اصطلاحات تخصصی هستند، چون در متن پارافریز (تغییر ساختار) نمیشوند.
مرحله سوم: متن را Scan کنید (رادار یابنده)
حالا با توجه به نقشه ذهنی که در مرحله اول ساختید، حدس بزنید که جواب این سوال احتمالا در کدام پاراگراف است (مثلا اگر سوال درباره تاریخچه است، مستقیم سراغ پاراگراف A بروید). حالا موتور Scanning را روشن کنید! چشمهایتان را سریع روی خطوط آن پاراگراف حرکت دهید تا کلمه کلیدی سوال (یا مترادف آن) را پیدا کنید. یادتان باشد: در این مرحله اصلاً متن را معنی نکنید.
مرحله چهارم: دقیق خوانی (Close Reading)
به محض اینکه کلمه کلیدی را در متن پیدا کردید، رادار را خاموش کنید! اینجا دقیقا همان نقطهای است که اسکن کردن به پایان میرسد. حالا باید سرعت خود را کم کنید و به اصطلاح ترمز کنید. جملهای که کلمه کلیدی در آن قرار دارد (و گاهی جمله قبل و بعد آن) را با دقت، کلمهبهکلمه و با تمرکز بالا بخوانید تا معنی را کامل درک کنید و جواب سوال را استخراج کنید.
اشتباهات رایج؛ در این تلههای آیلتس نیفتید!
طراحان آزمون آیلتس (دانشگاه کمبریج) دقیقا میدانند شما چگونه فکر میکنید و از چه تکنیکهایی استفاده میکنید! بنابراین، تلههایی را در متن کار گذاشتهاند تا مهارت واقعی شما را بسنجند. هنگام استفاده از تکنیک اسکیم و اسکن در ریدینگ، مراقب این ۳ اشتباه کشنده باشید:
- تلهی پارافریز (Paraphrase Trap): بزرگترین اشتباه در زمان Scanning این است که به دنبال «دقیقا همان کلمهی داخل سوال» بگردید. طراحان آیلتس عاشق مترادفها هستند! اگر در سوال کلمه
Agriculture(کشاورزی) آمده است، ممکن است در متن کلمهFarmingنوشته شده باشد. پس همیشه چشمتان به دنبال مترادفها هم باشد. - خواندن به جای اسکیم کردن (Over-reading): بسیاری از زبانآموزان به بهانه اسکیم کردن، شروع به خواندن خطبهخط متن میکنند و درگیر کلمات سخت میشوند. یادتان باشد: در مرحله Skimming قرار نیست چیزی را یاد بگیرید یا عمیقا بفهمید؛ فقط باید نقشه کلی متن را درک کنید.
- اسکنِ کورکورانه (بدون اسکیمِ قبلی): اگر بدون اینکه متن را اسکیم کرده باشید و بدانید هر پاراگراف درباره چیست، مستقیما شروع به اسکن کردن برای پیدا کردن یک کلمه کنید، دقیقاً مثل این است که در یک جنگل تاریک بدون نقشه دنبال یک گنج بگردید! زمان زیادی را از دست خواهید داد.
تمرین عملی: چشمهایتان را امتحان کنید!
بیایید فرمول ۴ مرحلهای را روی یک مثال بسیار کوتاه پیاده کنیم.
متن نمونه:
“The Great Pyramid of Giza is the oldest and largest of the three pyramids in the Giza pyramid complex. It was built as a tomb for the Fourth Dynasty Egyptian pharaoh, Khufu, and is believed to have been constructed over a 20-year period concluding around 2560 BC.”
سوال: اهرام جیزه برای چه کسی ساخته شد؟
(?Who was the Great Pyramid built for)
اجرای فرمول:
- Skim: با یک نگاه سریع میفهمیم متن درباره هرم بزرگ جیزه و ساخت آن است.
- کالبدشکافی سوال: کلمات کلیدی سوال
built for(ساخته شده برای) وWho(چه کسی – پس دنبال اسم شخص هستیم) هستند. - Scan: حالا با سرعت متن را اسکن میکنیم تا به کلمات مرتبط با
builtبرسیم. چشم ما روی کلماتbuilt as a tombقفل میشود. - Close Reading: حالا ترمز میکنیم و آن جمله را دقیق میخوانیم:
“…built as a tomb for the Fourth Dynasty Egyptian pharaoh, Khufu”.
جواب پیدا شد: Khufu (فرعون خوفو). به همین سادگی!
نتیجهگیری؛ قطبنما و فلزیابِ شما در آیلتس!
در نهایت، اگر بخواهیم تکنیک اسکیم و اسکن در ریدینگ را در یک جمله خلاصه کنیم، باید بگوییم: «اسکیم کردن قطبنمای شماست که مسیر کلی را نشان میدهد و اسکن کردن دستگاه فلزیابِ شماست که نقطه دقیق گنج را پیدا میکند.»
بدون قطبنما در متن گم میشوید و بدون فلزیاب، هیچوقت به جواب دقیق نمیرسید. تنها راه تسلط بر این دو مهارت، تمرین مداوم است. سعی کنید روزانه یک مقاله کوتاه (مثلا از سایت BBC یا National Geographic) بخوانید و فقط سعی کنید پاراگرافها را تیتربندی کنید یا یک کلمه خاص را در آنها بیابید.
شما بگویید: برای شما کدام مهارت سختتر است؟ درک کلی متن (Skimming) یا پیدا کردن سریع کلمات (Scanning)؟
در بخش نظرات برای ما بنویسید تا راهکارهای شخصیسازیشده به شما پیشنهاد دهیم!
