سکانس‌های نفس‌گیر سریال دکتر هاوس (House M.D) را به خاطر بیاورید؛ جایی که تیم پزشکی دور تخت بیمار جمع می‌شوند و با سرعت نور ده‌ها واژه‌ی عجیب را ردیف می‌کنند، در حالی که بیمار بیچاره فقط می‌خواهد بگوید سرش تیر می‌کشد! یادگیری نام بیماری به انگلیسی و تسلط بر اصطلاحات پزشکی به انگلیسی، زمانی اهمیت واقعی‌اش را نشان می‌دهد که در یک سفر خارجی یا پس از مهاجرت، نیمه‌شب گذرتان به داروخانه یا اورژانس بیفتد. سر کلاس بارها دیده‌ام که زبان‌آموزان هنگام توصیف یک سرماخوردگی ساده یا گرفتن مسکن، به خاطر ندانستن چند واژه‌ی کلیدی به زبان اشاره پناه می‌برند. در این مرجع کامل، ۱۰۰ واژه و جمله‌ی حیاتی مطب، بیمارستان و داروخانه را با هم مرور می‌کنیم.
دانلود رایگان PDF اصطلاحات پزشکی به انگلیسی با معنی فارسی
برای اینکه در سفرهای خارجی، محیط بیمارستان یا هنگام مطالعه، همیشه به یک فرهنگ لغت پزشکی جیبی دسترسی داشته باشید، نسخه‌ی کامل و جدول‌بندی‌شده‌ی این مقاله را در قالب یک فایل آماده کرده‌ایم. اگر به دنبال اصطلاحات پزشکی انگلیسی به فارسی PDF هستید، می‌توانید همین حالا این کتابچه‌ی کاربردی را روی گوشی یا لپ‌تاپ خود ذخیره کنید.
در این فایل جامع و یکپارچه (نسخه اختصاصی مجله زبان)، تمامی ۱۰۰ واژه کاربردی پیرامون بیماری‌ها، علائم بالینی، تخصص‌های پزشکی، تجهیزات بیمارستانی و اصطلاحات داروخانه به همراه تلفظ دقیق و نمونه مکالمات کاربردی در مطب دکتر گردآوری شده است:
تفاوت Sick ،Ill و Disease؛ «بیمار» و «بیماری» به انگلیسی چه می‌شود؟
وقتی زبان‌آموزان جست‌وجو می‌کنند که معادل مریض به انگلیسی یا بیمار به انگلیسی چیست، با چند کلمه‌ی مختلف روبه‌رو می‌شوند که هر کدام کاربرد خاص خودشان را دارند. اگر در یک مکالمه‌ی روزمره بخواهید بگویید «امروز مریضم و حالم خوش نیست»، طبیعی‌ترین صفت در انگلیسی آمریکایی Sick و در انگلیسی بریتانیایی Ill است (مثلا: “I feel sick today.”). اما حواستان به یک تله‌ی فرهنگی در لهجه‌ی بریتیش باشد: در انگلستان، اگر بگویید “I’m going to be sick.”، منظورشان این نیست که دارید سرما می‌خورید، بلکه یعنی «حالت تهوع دارم و الانه که بالا بیاورم!»
اما زمانی که پا به مطب دکتر یا بیمارستان می‌گذارید، به فردی که تحت معاینه یا درمان قرار دارد دیگر Sick نمی‌گویند؛ بلکه معادل دقیق بیمار به انگلیسی در محیط درمانی واژه‌ی Patient (با تلفظِ «پِیشِنت» — /ˈpeɪʃənt/) است. در سیستم بیمارستانی، این کلمه به دو شاخه‌ی مهم تقسیم می‌شود: به بیمار بستری به انگلیسی (کسی که دست‌کم یک شب در بیمارستان می‌ماند) Inpatient می‌گویند، و به بیمار سرپایی (که فقط برای ویزیت یا تزریق می‌آید و برمی‌گردد) Outpatient گفته می‌شود. همچنین به همراه بیمار به انگلیسی که در بیمارستان کنار او می‌ماند، Patient Companion یا در حالت مراقبت طولانی‌مدت Caregiver می‌گویند.
همین تفاوت ظریف در مورد خودِ کلمه‌ی بیماری به انگلیسی هم وجود دارد. در زبان پزشکی، واژه‌ی Disease (دیزیز) به یک بیماری مشخصِ عضوی یا عفونی اشاره دارد که عامل و علائم ثابتی دارد (مثل دیابت یا بیماری قلبی). واژه‌ی Illness به خودِ دوران ناخوشی و احساس کسالت فرد اشاره می‌کند، و واژه‌ی Condition برای وضعیت‌های پزشکی مزمن به کار می‌رود؛ به طوری که معادل استاندارد بیماری زمینه ای به انگلیسی، عبارت Underlying medical condition (یا Pre-existing condition) است.
بد نیست در همین ابتدای کار، سه واژه‌ی پایه‌ی این حوزه را هم شفاف کنیم. معادل کلمه‌ی پزشکی به انگلیسی و همچنین طب به انگلیسی، واژه‌ی Medicine (مِدیسین) است که هم به معنای «علم پزشکی» و هم به معنای «دارو» به کار می‌رود! اگر هم جایی شنیدید یا پرسیدید که مدیکال یعنی چه، واژه‌ی Medical (مِدیکال) شکلِ صفتِ همین کلمه و به معنی «پزشکی یا درمانی» است (مثل Medical student یا Medical center). برای اشاره به عملِ طبابت به انگلیسی هم از عبارت Practice medicine استفاده می‌کنیم:
English: “Dr. Gregory House has been practicing medicine for over twenty years.”
ترجمه فارسی: «دکتر گرگوری هاوس بیش از بیست سال است که مشغول طبابت است.»
در زبان انگلیسی برای مفاهیم مرتبط با «بیمار» و «بیماری»، بسته به نوع کاربرد (صفت، اسم پزشکی یا نوع عارضه)، واژگان متفاوتی به کار می‌رود که تسلط بر آن‌ها دقت کلام شما را بالا می‌برد:
علائم بیماری به انگلیسی (Symptoms)؛ از سردرد و کمردرد تا تب و لرز
وقتی روی صندلی مطب می‌نشینید، اولین چالش شما ارائه‌ی یک شرح حال پزشکی به انگلیسی (که به آن Medical History یا Anamnesis می‌گویند) است. پزشک از شما می‌پرسد چه علائمی دارید و شما باید بتوانید دردها و نشانه‌ها یا همان Symptoms (سیمپتومز) را دقیق توصیف کنید.
بیان درد اعضای بدن به انگلیسی؛ تفاوت Ache، Pain، Sore و Hurt
در مبحث اصطلاحات پزشکی اعضای بدن، چهار کلمه‌ی طلایی برای بیان درد وجود دارد که اگر فرمولشان را یاد بگیرید، نیمی از راه را رفته‌اید:
- پسوند -ache (اِیک): به معنی دردِ ممتد و مبهم است و فقط به ۵ عضو بدن می‌چسبد! به این ترتیب، معادل سردرد به انگلیسی می‌شود Headache (هِدئِیک)، معادل کمردرد به انگلیسی می‌شود Backache (بَک‌اِیک)، معده‌درد می‌شود Stomachache، دندان‌درد می‌شود Toothache و گوش‌درد می‌شود Earache. برای کل بدن هم معادل بدن درد به انگلیسی عبارت Body aches است.
- واژه‌ی Pain (پِین): برای دردهای تیز، ناگهانی و شدید در هر نقطه‌ای از بدن استفاده می‌شود؛ مثل Chest pain (درد قفسه سینه) یا Joint pain (درد مفاصل).
- صفت Sore (سور): زمانی به کار می‌رود که عضوی از بدن دچار التهاب، سوزش یا کوفتگی شده باشد؛ معروف‌ترین نمونه‌ی آن Sore throat (گلودرد) و Sore muscles (کوفتگی عضلات بعد از ورزش یا آنفولانزا) است.
- فعل Hurt (هِرت): ساده‌ترین فعل برای گفتنِ «فلان جایم درد می‌کند» در مکالمه‌ی روزمره است (مثلا: “My knee hurts.” = زانویم درد می‌کند).
همچنین خوب است بدانید وقتی درباره‌ی شکم و معده صحبت می‌کنیم، در مکالمه‌ی عادی از کلمه‌ی Stomach استفاده می‌شود؛ اما معادل معده به انگلیسی پزشکی در برگه‌های آزمایش و آندوسکوپی، صفتِ تخصصی Gastric (گَستریک — مثل Gastric ulcer یعنی زخم معده) و برای ناحیه‌ی شکم واژه‌ی Abdomen (اَبدومِن) است. یکی دیگر از پرتکرارترین علائم هم تب لرز به انگلیسی است که در زبان انگلیسی دقیقا به صورت جفتِ “Fever and chills” (فیوِر اَند چیلز) بیان می‌شود.
هنگام مراجعه به پزشک یا صحبت درباره بیماری در انگلیسی، به جای جمله‌سازی‌های ذهنی، از این سه الگوی ساختاری استاندارد برای بیان علائم بالینی استفاده کنید:
جدول علائم و دردهای شایع به انگلیسی برای شرح حال پزشکی
در جدول اول، ۲۵ مورد از مهم‌ترین علائم و دردهای پزشکی را با تلفظ دقیق فارسی می‌بینید:
| علامت یا درد به انگلیسی | تلفظ (به فارسی) | معنی فارسی و کاربرد در مطب |
|---|---|---|
| Symptom | سیمپتوم | علامت یا نشانه‌ی بیماری |
| Headache | هِدئِیک | سردرد |
| Backache / Lower back pain | بَک‌اِیک / لوئِر بَک پِین | کمردرد |
| Body aches | بادی اِیکس | بدن درد به انگلیسی |
| Fever and chills | فیوِر اَند چیلز | تب لرز به انگلیسی |
| Sore throat | سور ثْروت | گلودرد و سوزش گلو |
| Stomachache / Abdominal pain | استامِک‌اِیک / اَبدومینال پِین | معده‌درد / دل‌درد پزشکی |
| Toothache | توث‌اِیک | دندان‌درد |
| Earache | ایرئِیک | گوش‌درد |
| Chest pain | چِست پِین | درد قفسه‌ی سینه |
| Cough (Dry / Wet cough) | کاف (دْرای / وِت کاف) | سرفه (سرفه‌ی خشک / سرفه‌ی خلط‌دار) |
| Sneeze / Sneezing | اسنیز / اسنیزینگ | عطسه کردن |
| Runny nose | رانی نوز | آبریزش بینی |
| Stuffy nose / Nasal congestion | استافی نوز / نِیزال کانجِسچِن | گرفتگی و کیپ شدن بینی |
| Shortness of breath | شورتنِس آو بْرِث | تنگی نفس و به شماره افتادن نفس |
| Dizziness / Dizzy | دیزینِس / دیزی | سرگیجه / دچار سرگیجه و سیاهی رفتن چشم |
| Nausea / Nauseous | نوشیا (یا نازیا) / نوشِس | حالت تهوع / دارای حس تهوع |
| Vomiting / Throwing up | وامیتینگ / ثْرویینگ آپ | استفراغ کردن / بالا آوردن |
| Diarrhea | دایِریا | اسهال |
| Constipation | کانستیپِیشِن | یبوست |
| Heartburn / Acid reflux | هارت‌بِرن / اَسید ریفلاکس | سوزش سر دل / ترش کردن معده (رفلاکس) |
| Fatigue / Exhaustion | فَتیگ / اِگزاسچِن | خستگی مفرط و بی‌حالی شدید |
| Rash / Itching | رَش / ایچینگ | جوش و کهیر پوستی / خارش پوست |
| Swelling / Inflammation | سوئِلینگ / اینفْلَمِیشِن | ورم و تورم / التهاب |
| Numbness / Tingling | نامنِس / تینگلینگ | بی‌حسی / گزگز و مورمور شدن دست و پا |
نام بیماری‌های رایج به انگلیسی؛ از سرماخوردگی تا بیماری‌های قلبی و زمینه‌ای
در سریال آناتومی گری (Grey’s Anatomy)، همیشه بیماران با یک سرماخوردگی ساده وارد می‌شوند و ده دقیقه بعد کاشف به عمل می‌آید که یک سندرم نادر دارند! خوشبختانه در دنیای واقعی اوضاع این‌قدر دراماتیک نیست؛ اما دانستن نام دقیق بیماری به انگلیسی برای پر کردن فرم‌های بیمه، ویزای تحصیلی و معاینات پزشکی ضروری است.
چطور از بیماری‌های روزمره، مزمن و پیشگیری از بیماری به انگلیسی صحبت کنیم؟
اولین نکته‌ای که سر کلاس به آن تأکید می‌کنم، فعلِ همراه با بیماری‌هاست. برای سرماخوردگی و آنفولانزا در مکالمه از فعل Catch یا Come down with استفاده می‌کنیم: مثلا “I caught a cold.” (سرما خوردم) یا “I’m coming down with the flu.” (دارم آنفولانزا می‌گیرم). برای بیماری‌های جدی‌تر یا مزمن از فعل Suffer from (رنج بردن از / مبتلا بودن به) یا عبارت Be diagnosed with (تشخیص داده شدنِ بیماری) استفاده می‌شود.
امروزه در پزشکی مدرن، تمرکز اصلی بر پیشگیری از بیماری به انگلیسی یعنی Disease prevention (یا Preventive healthcare) و کنترل ریسک‌فاکتورهاست. یکی از بخش‌های بسیار مهم در پرونده‌های پزشکی، اصطلاحات انگلیسی بیماری قلبی (Cardiovascular diseases) است. شما باید تفاوت بین Heart attack (حمله‌ی قلبی / سکته قلبی که در زبان تخصصی به آن Myocardial Infarction یا به اختصار MI می‌گویند)، Cardiac arrest (ایست قلبی) و Stroke (سکته‌ی مغزی) را به خوبی بدانید.
جدول نام بیماری‌های پرکاربرد به انگلیسی با تلفظ و معنی فارسی
در جدول دوم، ۲۵ مورد از شناخته‌شده‌ترین بیماری‌ها و اختلالات پزشکی را به همراه تلفظ فارسی مشاهده می‌کنید:
| نام بیماری به انگلیسی | تلفظ (به فارسی) | معنی فارسی و توضیحات تکمیلی |
|---|---|---|
| Common cold | کامِن کولد | سرماخوردگی معمولی |
| Flu (Influenza) | فْلو (اینفْلوئِنزا) | آنفولانزا |
| Allergy / Allergic reaction | اَلِرجی / اَلِرجیک ری‌اَکشِن | آلرژی و حساسیت / واکنش آلرژیک |
| Food poisoning | فود پویزِنینگ | مسمومیت غذایی |
| Migraine | مایگْرِین (بریتیش: میگْرِین) | میگرن (سردردهای شدید یک‌طرفه) |
| Infection (Viral / Bacterial) | اینفِکشِن (وایرال / بَکتیریال) | عفونت (عفونت ویروسی / عفونت باکتریایی) |
| Asthma | اَزما (حرف th خوانده نمی‌شود!) | بیماری آسم و تنگی نفس |
| Pneumonia | نومونیا (حرف P در ابتدا ناخواناست!) | ذات‌الریه / عفونت ریه |
| Diabetes | دایَبیتیز | بیماری دیابت (مرض قند) |
| High blood pressure (Hypertension) | های بْلاد پْرِشِر (هایپِرتِنشِن) | فشار خون بالا |
| Low blood pressure (Hypotension) | لو بْلاد پْرِشِر (هایپوتِنشِن) | افت فشار خون / فشار خون پایین |
| Heart disease / Heart attack | هارت دیزیز / هارت اَتَک | بیماری قلبی / حمله‌ی قلبی (سکته قلبی) |
| Stroke | استْروک | سکته‌ی مغزی |
| Anemia | اَنیمیا | کم‌خونی |
| Gastric ulcer / Stomach ulcer | گَستریک آلسِر | زخم معده |
| Kidney stone | کیدنی استون | سنگ کلیه |
| Fatty liver disease | فَتی لیوِر دیزیز | بیماری کبد چرب |
| Arthritis | آرثْرایْتِس | آرتروز و التهاب مفاصل |
| Fracture / Broken bone | فْرَکچِر / بْروکِن بون | شکستگی استخوان |
| Sprain (Sprained ankle) | اسپْرِین | رگ‌به‌رگ شدن یا پیچ‌خوردگی (پیچ‌خوردن مچ پا) |
| Sunburn / Heatstroke | سان‌بِرن / هیت‌استْروک | آفتاب‌سوختگی / گرمازدگی شدید |
| Chickenpox / Measles | چیکِن‌پاکس / میزِلز | آبله‌مرغان / سرخک |
| Cancer (Benign / Malignant tumor) | کَنسِر (بیناین / مَلیگنَنت) | سرطان (تومور خوش‌خیم / تومور بدخیم) |
| Insomnia | اینسامنیا | بیماری بی‌خوابی |
| Anxiety / Depression | اَنگزایِتی / دیپْرِشِن | اضطراب / افسردگی |
اصطلاحات بیمارستانی به انگلیسی؛ مطب دکتر، تخصص‌های پزشکی، اورژانس و تجهیزات
حالا فرض کنید علائمتان را شناختید و می‌خواهید نوبت دکتر بگیرید. اینجا با مجموعه‌ای از کلیدواژه‌های مهم مثل مطب به انگلیسی، تخصص های پزشکی به انگلیسی و اصطلاحات بیمارستانی روبه‌رو می‌شوید که دانستنشان در یک کشور خارجی مثل داشتن قطب‌نماست.
از مطب دکتر و گواهی پزشکی تا اورژانس و آمبولانس به انگلیسی
اول از همه بیایید ببینیم به مطب دکتر به انگلیسی چه می‌گویند؟ در انگلیسی آمریکایی، رایج‌ترین عبارت Doctor’s office یا Clinic است؛ اما در انگلستان و استرالیا، مردم به مطب پزشک عمومی می‌گویند GP’s surgery (بله، کلمه‌ی Surgery در بریتانیا علاوه بر عمل جراحی، به معنی مطب دکتر هم هست!). خودِ پزشک عمومی به انگلیسی هم General Practitioner یا به اختصار GP نامیده می‌شود. همچنین اگر در راهروهای بیمارستان دنبال پزشک می‌گردید و می‌خواهید بپرسید شما دکتر هستید به انگلیسی، کافی است بگویید: “Excuse me, are you a doctor?” و حواستان باشد که مخفف دکتر به انگلیسی قبل از نام افراد به صورت Dr. (با حرف اول بزرگ) و بعد از نام پزشکان متخصص در آمریکا به صورت MD (Doctor of Medicine) نوشته می‌شود.
وقتی وضعیت اضطراری پیش می‌آید، اولین کلماتی که به کارتان می‌آید آمبولانس به انگلیسی (Ambulance — اَمبیولَنس) و اورژانس به انگلیسی است. در آمریکا به بخش اورژانس بیمارستان Emergency Room یا به اختصار ER می‌گویند، در حالی که در بریتانیا روی تابلوهای اورژانس عبارت A&E (Accident and Emergency) نوشته شده است. در مورد تلفظ بیمارستان به انگلیسی هم دقت کنید که واژه‌ی Hospital در لهجه‌ی آمریکایی «هاسپیتال» (/ˈhɑːspɪtəl/) و در لهجه‌ی بریتانیایی «هاسپیتل» (/ˈhɒspɪtəl/) تلفظ می‌شود. برای جمله سازی با hospital یک نکته‌ی گرامری ظریف وجود دارد: آمریکایی‌ها می‌گویند “He is in the hospital.” (با حرف تعریف the)، اما بریتانیایی‌ها وقتی فرد به عنوان بیمار بستری شده است می‌گویند “He is in hospital.” (بدون the)!
دو اصطلاح بسیار پرکاربرد دیگر هم در این بخش داریم: یکی پروسیجر به انگلیسی (Medical procedure) است که در اصطلاحات اتاق عمل و اصطلاحات جراحی به هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی (از آندوسکوپی و بیوپسی گرفته تا عمل جراحی) گفته می‌شود؛ و دیگری گواهی پزشکی به انگلیسی برای ارائه به محل کار یا دانشگاه است که به آن Medical certificate یا به شکل روزمره Doctor’s note / Sick note می‌گویند.
جدول تخصص‌های پزشکی، اصطلاحات بیمارستانی و تجهیزات پزشکی به انگلیسی
در جدول سوم، فهرست کاملی از تخصص های پزشکی به انگلیسی (از دانشجوی پزشکی به انگلیسی تا متخصص داخلی به انگلیسی و متخصص ریه به انگلیسی) را در کنار تجهیزات پزشکی به انگلیسی و وسایل پزشکی به انگلیسی مشاهده می‌کنید:
| اصطلاح بیمارستانی / تخصص پزشکی | تلفظ (به فارسی) | معنی فارسی و کاربرد |
|---|---|---|
| Doctor’s office / Clinic | داکتِرز آفیس / کْلینیک | مطب |
| Emergency Room (ER) / A&E | ایمِرجِنسی روم (ئی‌آر) | اورژانس |
| Ambulance | اَمبیولَنس | آمبولانس |
| Intensive Care Unit (ICU) | آی‌سی‌یو | بخش مراقبت‌های ویژه |
| Operating Room (OR) / Surgery | آپِرِیتینگ روم / سِرجِری | اتاق عمل (اصطلاحات اتاق عمل) / عمل جراحی |
| Medical procedure | مِدیکال پْروسیجِر | پروسیجر (روند یا اقدام درمانی و تشخیصی) |
| Medical certificate / Doctor’s note | مِدیکال سِرتیفیکِت / داکتِرز نوت | گواهی پزشکی (برای مرخصی استعلاجی) |
| General Practitioner (GP) | جِنِرال پْرَکتیشِنِر (جی‌پی) | پزشک عمومی |
| Internist (Internal Medicine) | اینتِرنیست | متخصص داخلی |
| Pulmonologist | پالمونالِجیست | متخصص ریه |
| Cardiologist | کاردیالِجیست | متخصص قلب و عروق |
| Cosmetic doctor / Plastic surgeon | کازمِتیک داکتِر / پْلاستیک سِرجِن | پزشک زیبایی جراح پلاستیک |
| Dermatologist | دِرمَتالِجیست | متخصص پوست و مو |
| Pediatrician | پیدیَتْریشِن | متخصص کودکان و اطفال |
| Gynecologist (OB/GYN) | گاینِکالِجیست (اُبی-جی‌وای‌اِن) | متخصص زنان و زایمان |
| Ophthalmologist / Optometrist | آفثَلمالِجیست / آپتامِتْریست | چشم‌پزشک / بینایی‌سنج |
| Medical student (Med student) | مِدیکال استودِنت | دانشجوی پزشکی |
| Registered Nurse (RN) | رِجیستِرد نِرس | پرستار رسمی |
| Blood test / Urine sample | بْلاد تِست / یورین سَمپِل | آزمایش خون / نمونه‌ی ادرار |
| X-ray / MRI / Ultrasound | اِکس‌رِی / اِم‌آر‌آی / آلتْراسَوند | عکس رادیولوژی / ام‌آرآی / سونوگرافی |
| Thermometer | ثِرمامیتِر | دماسنج پزشکی |
| Blood pressure monitor | بْلاد پْرِشِر مانیتِر | دستگاه فشارسنج |
| Stethoscope | استِثِسکوپ | گوشی پزشکی |
| Syringe / Needle / IV drip | سیرینج / نیدِل / آی‌وی دْریپ | سرنگ / سوزن آمپول / سِرم وریدی |
| Wheelchair / Stretcher / Bandage | ویل‌چِـر / استْرِچِر / بَندیج | ویلچر (صندلی چرخ‌دار) / برانکارد / باند و پانسمان |
راهنمای جامع داروخانه و نسخه پزشک به انگلیسی؛ از «یک ورق قرص» تا مخفف‌های پزشکی
بعد از ویزیت پزشک، ایستگاه بعدی شما داروخانه است. در انگلیسی به داروخانه Pharmacy (فارمِسی)، در آمریکا گاهی Drugstore و در بریتانیا Chemist’s می‌گویند. کسی که پشت پیشخوان داروخانه می‌ایستد و داروهایتان را تحویل می‌دهد، دکتر داروساز به انگلیسی یعنی Pharmacist (فارمِسیست) است و به خودِ رشته داروسازی به انگلیسی هم Pharmacy (یا در گرایش پژوهشی و داروشناسی، Pharmacology) گفته می‌شود.
در داروخانه چطور نسخه دکتر، یک ورق قرص و دوز دارو را به انگلیسی بگوییم؟
وقتی پزشک برایتان دارو می‌نویسد، به عملِ تجویز دارو به انگلیسی فعل Prescribe (پْریسکْرایب) می‌گویند و برگه‌ای که دستتان می‌دهد، یعنی نسخه دکتر به انگلیسی (یا نسخه پزشک به انگلیسی / نسخه پزشکی به انگلیسی)، واژه‌ی Prescription (پْریسکْریپشِن) است. در داروخانه‌های خارج از کشور، داروها به دو دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند:
- Prescription drugs (Rx): داروهایی که فقط با ارائه‌ی نسخه‌ی پزشک فروخته می‌شوند (مثل آنتی‌بیوتیک‌ها).
- Over-the-counter (OTC) drugs: داروهای بدون نسخه که خودتان می‌توانید از قفسه بردارید یا از داروساز بخواهید (مثل مسکن‌های ساده، قرص سرماخوردگی و ویتامین‌ها).
و اما یکی از کاربردی‌ترین سؤالات کاربران ایرانی: به یک ورق قرص به انگلیسی چه می‌گویند؟ در زبان انگلیسی، اگر قرص‌ها داخل قوطی پلاستیکی باشند به آن A bottle of pills می‌گویند؛ اما به ورق‌های آلومینیومی و پلاستیکی که قرص‌ها را با فشار انگشت از داخلشان بیرون می‌آوریم، “A blister pack of pills” یا “A strip of tablets” گفته می‌شود!
ترجمه خط پزشکی و مخفف اصطلاحات پزشکی؛ معنی Advised، Hold، Epi و IT
همیشه شوخی معروفی وجود دارد که دست‌خط دکترها در تمام دنیا یک زبان رمزنگاری‌شده‌ی جداگانه است! در مبحث ترجمه خط پزشکی و اموزش زبان لاتین پزشکی، پزشکان و پرستاران برای سرعت بخشیدن به کار، از ده‌ها سرواژه و مخفف اصطلاحات پزشکی استفاده می‌کنند که اغلب در برگه‌های ترخیص یا نسخه‌ها آن‌ها را می‌بینید:
- معنی Advised در پزشکی چیست؟ وقتی در پرونده یا برگه‌ی ترخیص می‌نویسند Patient was advised to rest، کلمه‌ی Advised به معنی «توصیه‌شده و آموزش‌داده‌شده توسط پزشک» است؛ یعنی پزشک توصیه‌های لازم را به بیمار گوشزد کرده است.
- معنی Hold در پزشکی چیست؟ در دستورات دارویی و پرستاری، وقتی پزشک می‌نویسد Hold Metformin یا Hold blood thinners before surgery، معنی hold در پزشکی «توقف موقت مصرف یک دارو یا نوبت دارویی» است تا زمانی که دستور جدید صادر شود.
- معنی اپی (Epi) در پزشکی چیست؟ در اورژانس و سریال‌های پزشکی وقتی فریاد می‌زنند “Give him 1 mg of Epi!”، معنی اپی در پزشکی کوتاه‌شده‌ی داروی حیاتیِ Epinephrine (اپی‌نفرین یا آدرنالین) است که در احیای قلبی و شوک آلرژیک (با قلمِ EpiPen) تزریق می‌شود. همچنین پیشوند یونانی Epi- در کلماتی مثل Epidermis (اپیدرم/روی پوست) و Epidemic (همه‌گیری) به معنی «بر روی یا فراتر» است.
- IT مخفف چیست در پزشکی؟ بسته به بخش بیمارستان، حروف IT در نسخه‌ها و پرونده‌های پزشکی مخفف Intrathecal (تزریق درون‌نخاعی دارو) یا در بخش ریه مخفف Inhalation Therapy (درمان استنشاقی و بخور) است.
- مخفف‌های روی نسخه دارو: روی برچسب داروها اغلب حروف لاتین زیر را می‌بینید: Rx (نسخه/تجویز)، OTC (بدون نسخه)، BID (روزی دو بار – Bis in die)، TID (روزی سه بار)، PRN (در صورت نیاز یا داشتن درد – Pro re nata) و NPO (ناشتا بودن؛ هیچ‌چیز از راه دهان خورده نشود – Nil per os).
جدول اصطلاحات داروخانه، انواع دارو و مخفف‌های پزشکی به انگلیسی
در جدول چهارم، ۲۵ مورد از مهم‌ترین اصطلاحات دارویی و مخفف‌های کاربردی داروخانه را برای تکمیل ۱۰۰ واژه‌ی این مقاله مشاهده می‌کنید:
| اصطلاح دارویی / مخفف پزشکی | تلفظ (به فارسی) | معنی فارسی و کاربرد در داروخانه |
|---|---|---|
| Prescription (Rx) | پْریسکْریپشِن (آر-اِکس) | نسخه دکتر |
| Prescribe (a medication) | پْریسکْرایب | تجویز دارو |
| Pharmacist / Chemist | فارمِسیست / کِمیست | دکتر داروساز |
| Pharmacy / Pharmacology | فارمِسی / فارمِکالِجی | داروخانه |
| Blister pack / Strip of tablets | بْلیستِر پَک / استْریپ آو تَبْلِتس | یک ورق قرص |
| Over-the-counter (OTC) | اُوِر-دِ-کَونتِر (اُ-تی-سی) | داروهای بدون نسخه (آزاد در داروخانه) |
| Painkiller / Analgesic | پِین‌کیلِر / اَنَلجیزیک | قرص مسکن و ضد درد |
| Antibiotics | اَنتی‌بایاُتیکس | چرک‌خشکن / آنتی‌بیوتیک |
| Antihistamine | اَنتی‌هیستَمین | داروی ضد حساسیت و آلرژی |
| Sedative / Sleeping pill | سِدِتیو / اسلیپینگ پیل | داروی آرام‌بخش / قرص خواب‌آور |
| Pill / Tablet / Capsule | پیل / تَبْلِت / کَپسول | قرص / قرص گچی / کپسول |
| Cough syrup | کاف سیرِپ | شربت سرفه |
| Ointment / Cream / Gel | اوینتْمِنت / کْریم / جِل | پماد / کرم دارویی / ژل موضعی |
| Eye drops / Nasal spray | آی دْراپس / نِیزال اسپْرِی | قطره‌ی چشمی / اسپری بینی |
| Injection / Shot / Vaccine | اینجِکشِن / شات / وَکسین | تزریق (آمپول) / واکسن |
| Dosage / Dose | دُسیج / دُس | دوز و مقدار مصرف دارو |
| Side effects | ساید ایفِکتس | عوارض جانبی دارو |
| Drowsiness / Make you drowsy | دْرَوزینِس / دْرَوزی | خواب‌آلودگی (عبارت روی جعبه دارو: ایجاد خواب‌آلودگی می‌کند) |
| On an empty / full stomach | آن اَن اِمپتی / فول استامِک | با معده‌ی خالی (ناشتا) / با معده‌ی پر (بعد از غذا) |
| Refill (a prescription) | ریفیل | تمدید و تحویل مجدد دارو از روی نسخه‌ی قبلی |
| Expiration date (Exp.) | اِکسپیرِیشِن دِیت | تاریخ انقضای دارو |
| Vital signs (BP, HR, Temp) | وایتال ساینز | علائم حیاتی (فشار خون، ضربان قلب، دمای بدن) |
| NPO (Nil per os) | اِن‌پی‌اُ | ناشتا بودن کامل قبل از آزمایش یا عمل جراحی |
| PRN (As needed) | پی‌آر‌اِن | مصرف دارو در صورت نیاز (مثلا هنگام شروع درد) |
| BID (Twice a day) / TID (3 times) | بی‌آی‌دی / تی‌آی‌دی | مصرف دارو دو بار در روز (هر ۱۲ ساعت) / سه بار در روز |
مکالمه انگلیسی در مطب دکتر، بیمارستان و داروخانه با جملات کاربردی
دانستن تک‌تک کلمات عالی است، اما در لحظه‌ی واقعیت، این جملات کامل هستند که به دادتان می‌رسند. در ادامه، یک سناریوی واقعی برای مکالمه انگلیسی در مطب دکتر و مکالمه انگلیسی در بیمارستان و داروخانه آماده کرده‌ام که نشان می‌دهد چطور اصطلاحات پزشکی در بیمارستان در دل گفت‌وگو به کار می‌روند.
قبل از خواندن مکالمه، به این دیالوگ معروف از سریال دکتر هاوس نگاه کنید که با طنز تلخ همیشگی‌اش، چند اصطلاح پزشکی را کنار هم می‌گذارد:
دیالوگ سینمایی از سریال House M.D
🎬 Dr. House: “The patient came into the ER with severe abdominal pain, fever and chills. Check his vital signs and hold his current medication until we get the blood test results.”
ترجمه فارسی: «بیمار با درد شدید شکمی و تب و لرز وارد اورژانس شده. علائم حیاتی‌اش رو چک کنید و داروهای فعلی‌اش رو موقتا متوقف کنید تا جواب آزمایش خونش بیاد.»
سناریوی کاربردی: از شرح حال در مطب پزشک تا تحویل دارو در داروخانه
در این مکالمه، سارا به دلیل علائم آنفولانزا به مطب پزشک مراجعه می‌کند:
Doctor: “Hello Sara, come on in. What seems to be the problem today?“
(پزشک: سلام سارا، بفرمایید داخل. امروز مشکل چیه / چه ناراحتی‌ای دارید؟)
Sara: “Hi Doctor. I’ve been feeling terrible since yesterday. I have a bad headache, a sore throat, and terrible body aches.”
(سارا: سلام آقای دکتر. از دیروز حالم خیلی بده. سردرد شدید، گلودرد و بدن‌درد کلافه‌کننده‌ای دارم.)
Doctor: “How long have you had these symptoms? Do you have fever and chills or nausea?”
(پزشک: چند وقته که این علائم رو دارید؟ تب و لرز یا حالت تهوع هم دارید؟)
Sara: “Yes, I had a high fever last night, and I feel a bit dizzy right now.”
(سارا: بله، دیشب تب بالایی داشتم و الان هم کمی احساس سرگیجه دارم.)
Doctor: “Let me check your temperature and listen to your chest. Do you have any underlying medical conditions or drug allergies?”
(پزشک: اجازه بدید تب‌تون رو بگیرم و به قفسه سینه‌تون گوش بدم. آیا بیماری زمینه‌ای یا حساسیت دارویی خاصی دارید؟)
Sara: “No, I don’t have any allergies.”
(سارا: نه، هیچ حساسیتی ندارم.)
Doctor: “Alright, it looks like you’ve caught the flu. I’m going to prescribe some antibiotics and a painkiller. Take one tablet twice a day on a full stomach. I’ll also write you a medical certificate so you can rest for three days.”
(پزشک: بسیار خب، به نظر می‌رسه آنفولانزا گرفتید. براتون آنتی‌بیوتیک و مسکن تجویز می‌کنم. روزی دو بار، هر بار یک قرص با معده‌ی پر مصرف کنید. یک گواهی پزشکی هم براتون می‌نویسم تا سه روز استراحت کنید.)
و در پایان، یکی از زیباترین جملات پزشکی آموزنده و ضرب‌المثل‌های انگلیسی که پزشکان همیشه به بیماران یادآوری می‌کنند این است: “An ounce of prevention is worth a pound of cure.” (یک گرم پیشگیری، به یک کیلو درمان می‌ارزد!).
اگر پزشک، پرستار، داروساز یا دانشجوی علوم پزشکی هستید و قصد مهاجرت یا شرکت در آزمون‌های بین‌المللی مثل OET، آیلتس (IELTS) و تافل (TOEFL) را دارید، و یا می‌خواهید برای سفر و زندگی در خارج از کشور به مکالمات روزمره مسلط شوید، در مجله زبان (لنگوئج مگ) انواع کلاس‌های خصوصی و تک‌نفره (One-on-One) زبان انگلیسی دقیقا مطابق با نیاز و برنامه‌ی زمانی شما برگزار می‌شود تا با تمرین سناریوهای واقعی، با اعتمادبه‌نفس کامل به انگلیسی صحبت کنید.
سؤالات متداول درباره اصطلاحات پزشکی و بیماری‌ها به انگلیسی
در این بخش، به پرتکرارترین پرسش‌های کاربران درباره‌ی اصطلاحات پزشکی به انگلیسی و منابع یادگیری آن پاسخ کوتاه و مستقیم داده‌ایم:
تفاوت Sick، Ill و Patient برای گفتن «بیمار و مریض به انگلیسی» چیست؟
واژه‌های Sick (رایج در آمریکا) و Ill (رایج در بریتانیا و متون رسمی) صفت هستند و به معنی «مریض یا ناخوش‌احوال» به کار می‌روند (مثلا I am sick.). اما واژه‌ی Patient اسم است و به «بیمار یا مراجعه‌کننده‌ای که تحت نظر پزشک یا در بیمارستان است» گفته می‌شود.
به «نسخه پزشک» و «یک ورق قرص به انگلیسی» چه می‌گویند؟
معادل نسخه پزشک به انگلیسی واژه‌ی Prescription (با علامت اختصاری Rx) است و به داروهای بدون نسخه OTC می‌گویند. همچنین به یک ورق قرص به انگلیسی عبارت A blister pack of pills یا A strip of tablets گفته می‌شود.
سردرد، کمردرد، بدن‌درد و تب و لرز به انگلیسی چه می‌شوند؟
در زبان انگلیسی، سردرد می‌شود Headache، کمردرد می‌شود Backache (یا Lower back pain)، بدن‌درد می‌شود Body aches و تب و لرز با عبارت Fever and chills بیان می‌گردد.
بهترین دیکشنری تخصصی پزشکی انگلیسی به فارسی آنلاین کدام است؟
اگر دانشجوی علوم پزشکی یا مترجم تخصصی پزشکی هستید و به دنبال بهترین دیکشنری پزشکی می‌گردید، در سطح بین‌المللی دیکشنری‌های Dorland’s Medical Dictionary (دورلند)، Stedman’s و بخش واژه‌نامه‌ی سایت MedlinePlus (Merriam-Webster Medical) معتبرترین مراجع هستند. برای دیکشنری اصطلاحات پزشکی انگلیسی به فارسی و دیکشنری طبی به فارسی نیز می‌توانید از نسخه‌ی فارسی فرهنگ پزشکی دورلند یا بخش تخصصی دیکشنری‌های آنلاین مثل آبادیس و فست‌دیک استفاده کنید.
معنی کلمات Advised، Hold و Epi در پرونده‌ها و نسخه‌های پزشکی چیست؟
در ترجمه خط پزشکی، کلمه‌ی Advised به معنی «توصیه‌شده توسط پزشک به بیمار»، کلمه‌ی Hold به معنی «توقف موقت مصرف یک دارو» (مثلا قبل از عمل جراحی) و Epi مخفف داروی حیاتی Epinephrine (اپی‌نفرین / آدرنالین) است.
جمع‌بندی؛ اصطلاحات پزشکی به انگلیسی، سلامتی به زبان بین‌المللی
هیچ‌کس دوست ندارد در سفر یا غربت مریض شود؛ اما دانستن نام بیماری‌ها و علائم پزشکی به انگلیسی مثل داشتن جعبه‌ی کمک‌های اولیه در جیب شماست. وقتی بدانید چطور در مطب دکتر شرح حال پزشکی به انگلیسی بدهید، تفاوت Prescription و OTC را در داروخانه تشخیص دهید و علائمتان را بدون استرس توضیح دهید، نیمی از اضطراب بیماری از بین می‌رود.
آیا تا به حال تجربه‌ی رفتن به داروخانه یا بیمارستان در یک کشور خارجی را داشته‌اید؟ یا کلمه‌ی پزشکی خاصی هست که در برگه‌ی آزمایش دیده باشید و معنیش برایتان سؤال باشد؟ در بخش دیدگاه‌های همین صفحه برایم بنویسید تا با هم بررسی‌شان کنیم!
